Yangın anında panik değil prosedür çalışır. Tahliye planı hazırlama ve yıllık tatbikatın adımları.
Yangın çıktığında insanların davranışı büyük ölçüde önceden ne öğrendiklerine bağlıdır. Eğitimsiz bir ekip panikler, yanlış kapıya yönelir veya asansöre binmeye çalışır. Tahliye planı ve düzenli tatbikat, bu davranışı bir alışkanlığa çevirir. Aşağıdaki sekiz adım, ofis, fabrika, okul ve otel gibi hemen her tesis için uyarlanabilir.
1. Risk ve yapı analizi
Katların planını, çıkış kapılarını, merdivenleri ve riskli noktaları (mutfak, depo, pano odası) çıkarın. Kaç kişi hangi saatte nerede bulunuyor? Engelli, yaşlı ve çocuk gibi destek gerektirenlerin yeri nedir?
2. Tahliye yolları
Her alan için en kısa ve en az iki yönlü kaçış yolu belirleyin. Yolların ölçüleri, kapı açılma yönü (tahliye yönünde) ve kilit durumu kontrol edilmeli; çıkış kapıları her zaman açık tutulmalıdır.
3. Toplanma alanı
Binadan en az 20-30 metre uzakta, itfaiye araçlarına engel olmayan ve güvenli bir toplanma alanı belirleyin. Alan, tahliye planında ve zeminde açıkça işaretlenmelidir.
4. Sorumlu ekipler
- Söndürme ekibi: ilk müdahale yapar
- Kurtarma ekibi: yaralı ve engelli yardımı
- Koruma ve haberleşme ekibi: 112/110 çağrısı, giriş kontrolü
- Sayım ve toplanma sorumluları: tahliye sonrası kişi sayımı
5. Plan ve levhalar
Her katta ‘Buradasınız’ işaretli tahliye planı asın. Yön levhaları fotolüminesan veya acil aydınlatmalı olmalı, gece ve elektrik kesintisinde de görünmelidir.
6. Eğitim
Yeni çalışanlara iş başında yangın eğitimi verin; yılda en az bir kez tekrarlayın. Söndürücü kullanımı için bir tüp ile uygulamalı pratik yaptırmak, teorik anlatımdan çok daha etkilidir.
7. Tatbikat
Yılda en az bir kez, mümkünse önceden haber vermeden bir tatbikat yapın. Süreyi, aksayan noktaları, yanlış yönlenmeleri not edin. Hedef, yapıya ve kullanıcı sayısına bağlı olarak genellikle birkaç dakika içinde tahliyedir.
8. Kayıt ve iyileştirme
Tatbikat sonunda kısa bir rapor yazın: katılımcı sayısı, süre, aksaklıklar, iyileştirme önerileri. Bir sonraki tatbikatta aynı aksaklığın tekrarlanmaması gerekir. Raporlar ayrıca İSG denetimlerinde belge olarak kullanılır.
Alevkıran İSG uzmanları, planlamadan tatbikata kadar süreci yürütebilir.
Tatbikatı yaparken sadece süreyi değil davranışı da gözlemleyin. İnsanlar asansörü kullanmaya çalışıyor mu, kıyafet veya eşya almak için geri dönüyor mu, toplanma alanına gerçekten gidiyor mu? Bu gözlemler, bir sonraki eğitimin içeriğini belirler. Vardiyalı çalışan tesislerde gece vardiyası için ayrıca tatbikat planlamak önemlidir; çünkü gece vardiyasında kişi sayısı az, amirler eksik ve ışık yetersiz olabilir.